Vrijdag 3 juli. We komen aan in Mangochi, en nog voordat we goed en wel beseffen dat we in een van de armste landen ter wereld zijn, worden we naar ons nieuwe huis gebracht. Het blijkt een van de best afgewerkte woningen in de omgeving: twee badkamers, een washok, een grote keuken en een omheinde tuin. Elk half uur loopt er een bewaker langs. De tuinman vraagt welke groente hij voor ons mag verbouwen. Wekelijks komt er een schoonmaker. En op het terrein is een property manager met een bijnagarage die helpt met voertuigen. Grote terreinwagens staan klaar alsof het vanzelfsprekend is. Dit is duidelijk het domein van westerlingen.
Ondanks de inzet van NGO’s heerst er in Malawi veel armoede. Ongeveer 75% van de bevolking leeft onder de armoedegrens. De economie is zwak, het inkomen per persoon daalde tussen 2022 en 2024 en de inflatie is extreem hoog: voor 2025/2026 wordt deze geschat op 22,5%. Ter vergelijking: in Nederland lag de inflatie afgelopen jaar rond de 2–3%. Dit is extra ironisch omdat Malawi ook wel bekend staat als ‘donor darling’ (vanwege de veiligheid en vriendelijke doch arme bevolking). Door de opleiding van Jorrit tot tropenarts komen we hier terecht, maar we wonen op een plek waar maar weinig van deze realiteit zichtbaar is, een westerse bubbel in een arm land.
Na twee weken hebben we een nanny die voor ons zoontje zorgt, maar ook het huishouden doet, boodschappen haalt en voor ons kookt. Een luxe die we in Nederland nooit zouden hebben. Kosten: ongeveer vijftig euro per maand. Met mijn remote baan, waarin ik rond de 75 euro per uur verdien, is dat financieel eenvoudig op te brengen.
Is dat dan het hele verhaal? Dat we leven als een god in Frankrijk in Malawi? Nee. Het huishouden kost hier meer tijd. Voor boodschappen ga je langs minstens drie supermarkten en groente haal je op de markt. Wil je je kind een suikervrij ontbijt geven, dan maak je zelf pap — een proces van uren. Het huis wordt binnen notime vies; het zand maakt dat je voortdurend vuil naar binnen loopt.
Hoewel er genoeg redenen zijn om gebruik te maken van ondersteuning, blijft het feit dat we hier gemakkelijker leven dan in Nederland. We krijgen meer hulp, ook omdat het bij de huur van het huis in zit en omdat de kinderopvang 2 maanden dicht is gedurende de zomervakantie. Onze voorgangers hadden immers ook een nanny, tuinman en luxe huis. Voor je het weet leef je precies zoals zij, zoals westerlingen hier nu eenmaal leven.
Al dit comfort speelt zich af achter hoge muren met bovenop glasscherven. Een luxe en afgesloten leven in deze context. Fysiek dicht bij de Malawianen, maar ook onbereikbaar ver weg. Het levert een continue spanning op, want leven zoals lokale Malawianen is voor ons niet haalbaar. Criminaliteit buiten de compound is een reëel risico; in de buurt is al twee keer ingebroken bij andere westerlingen. Wij hebben waardevolle spullen, meer geld dan lokale inwoners en andere leefstandaarden — zeker met een kind.
Daarnaast is er nog een andere kant. Wanneer we ervoor kiezen om niet mee te gaan in de standaardwijze waarop westerlingen hier leven, ontneem je de nanny haar baan, de autodealer inkomsten en ga je tegen een systeem in waarin bekend is hoe westerlingen zich gedragen. Betaal je een nanny juist 300 euro per maand in plaats van 50, dan verstoor je de lokale markt en creëer je afhankelijkheid van westerse salarissen. Het is een dilemma: laat je je meezuigen in het ‘GodinFrankrijkleven’, waarin je ook losstaat van de samenleving? Of probeer je deel te worden van de lokale gemeenschap, met alle praktische beperkingen die dat met zich meebrengt? Maar in hoeverre is volledig deel worden überhaupt mogelijk met andere (culturele) achtergrond, vermogenspositie en behoefte aan comfort en privacy?
Zoals altijd ligt de waarheid in het midden. Afhankelijk van de omstandigheden en eigen wensen zit ergens op dit spectrum een ideaal. Maar toch trekt comfort makkelijker dan je denkt.
Inmiddels leven wij als westerlingen in Malawi. Met nanny. Met tuinman. Met een grote 4WD. Ook gezien de korte en tijdelijke duur een goede ervaring om mee te nemen naar volgende plekken.